L’instabilité d’Haïti : le secret inavoué de la croissance dominicaine
Haiti’s Instability: The Dominican Republic’s Unspoken Engine of Growth
By Patrick Prézeau
Stephenson*
The Dominican Republic sits beside one of the most
severe humanitarian and security collapses in the Western Hemisphere. Yet,
despite the proximity, despite the shared island, despite the daily flow of
people and goods across the border, Santo Domingo has shown remarkably little
interest in supporting a durable resolution to Haiti’s crisis. The reasons are
not rooted in indifference alone. They are structural, economic, political —
and, for Dominican leaders, brutally rational.
A Crisis That Benefits the Dominican Economy
The Dominican Republic’s economy has quietly
adapted to Haiti’s collapse. As Haitian state capacity eroded, Dominican
exports surged. In 2025 alone, $648.4 million in Dominican goods entered
Haiti through just two crossings — Malpasse/Jimaní and Belladère/Elías Piña —
corridors increasingly controlled by Haitian armed groups [1]. As the document notes, “Dominican exports through Jimaní increased
from $85.8 million in 2024 to $263.9 million in 2025.”
This is not a bilateral trade relationship. It is a
one‑way lifeline.
Haiti imports Dominican food, cement, steel,
cooking oil, livestock, and consumer goods at volumes that grow as Haiti’s own
production collapses. Dominican exporters profit from Haiti’s dysfunction;
Haitian instability has become a predictable market.
A stable, economically revived Haiti would be a
competitor. A collapsed Haiti is a captive consumer.
Security Through Separation, Not Cooperation
Dominican policy has increasingly centered on containment,
not cooperation. The border wall, expanded surveillance, mass deportations, and
militarized checkpoints reflect a strategy built on distancing the Dominican
Republic from Haiti’s crisis rather than helping resolve it.
From Santo Domingo’s perspective, Haiti’s
instability is a threat only when it spills over the border. As long as the
Dominican military can keep violence, migration, and weapons flows at bay, the
crisis remains “manageable.”
A stable Haiti would require Dominican investment,
diplomatic risk, and political capital. A contained Haiti requires only a wall.
Domestic Politics Reward Hardline Postures
Dominican politicians gain far more by appearing
tough on Haiti than by advocating regional cooperation. Anti‑Haitian sentiment
— rooted in centuries of racial tension, nationalist mythology, and political
opportunism — remains a powerful force in Dominican electoral politics.
Supporting Haiti’s stabilization would require:
- defending Haitian migrants,
- acknowledging Dominican complicity in cross‑border
trafficking,
- and investing in a neighbor many Dominicans
view with suspicion.
None of these positions win votes.
Hardline policies do.
The Crisis Creates Strategic Ambiguity
The Dominican Republic benefits from Haiti’s
fragmentation in ways rarely acknowledged publicly:
- Labor supply: Haitian migrants fill low‑wage sectors
Dominican industries depend on.
- Trade leverage: Haiti’s dependence on Dominican imports gives
Santo Domingo structural advantage.
- Border control narrative: Haiti’s collapse justifies expanded Dominican
security powers.
- Diplomatic positioning: The DR presents itself as a stable partner in
a region overshadowed by Haiti’s turmoil.
In international forums, Haiti’s crisis allows the
Dominican Republic to appear responsible, orderly, and indispensable — a
contrast that strengthens its geopolitical standing.
Gang Control of Trade Routes Helps the DR
More Than It Hurts It
The rise of gangs like 400 Mawozo, which now
influence the RN8 and RN3 corridors, has not slowed Dominican exports [1]. As the document states, “Formal trade did not disappear as state
control weakened. Instead, Dominican exports through the crossing increased
sharply.”
For Dominican exporters, Haitian gangs are not an
obstacle. They are a cost of doing business — one borne entirely by Haitians.
The Dominican Republic loses nothing when Haitian
armed groups extort Haitian truckers, block Haitian movement, or disrupt
Haitian local markets. The goods still cross. The profits still flow.
A Stable Haiti Would Demand Reciprocity
If Haiti were to stabilize, it would demand:
- fairer trade terms,
- enforcement against Dominican arms
trafficking,
- accountability for cross‑border corruption,
- and respect for Haitian migrants.
These are obligations Dominican leaders have long
avoided.
Instability keeps Haiti too weak to negotiate.
The Hard Truth
The Dominican Republic does not want Haiti to
collapse completely — a humanitarian implosion would overwhelm the border. But
it also does not want Haiti to recover fully. The current equilibrium, however
cruel, serves Dominican economic interests, political incentives, and strategic
positioning.
Haiti’s crisis is a tragedy for Haitians. For the
Dominican Republic, it is a manageable inconvenience — and, in some ways, a
profitable one.
Until that calculus changes, Santo Domingo will
continue to fortify its border, expand its exports, and watch Haiti’s crisis
from a distance, confident that the island’s instability is a burden it can
contain rather than a problem it must help solve.
***********************************************
L’instabilité d’Haïti : le secret inavoué de
la croissance dominicaine
Par Patrick Prézeau Stephenson*
La République dominicaine vit à côté de l’un des effondrements
humanitaires et sécuritaires les plus graves de l’hémisphère occidental.
Pourtant, malgré la proximité, malgré l’île partagée, malgré les flux
quotidiens de personnes et de marchandises, Saint-Domingue montre un intérêt
remarquablement limité pour soutenir une résolution durable de la crise
haïtienne. Les raisons ne relèvent pas seulement de l’indifférence. Elles sont
structurelles, économiques, politiques — et, pour les dirigeants dominicains, brutalement
rationnelles.
Une crise qui profite à l’économie dominicaine
L’économie dominicaine s’est discrètement adaptée à l’effondrement de
l’État haïtien. À mesure que la capacité institutionnelle d’Haïti s’est érodée,
les exportations dominicaines ont explosé. En 2025, 648,4 millions de
dollars de marchandises dominicaines sont entrés en Haïti par seulement
deux postes frontaliers — Malpasse/Jimaní et Belladère/Elías Piña — des
corridors désormais influencés par des groupes armés haïtiens [1].
Ce n’est pas une relation commerciale bilatérale. C’est une dépendance
unidirectionnelle.
Haïti importe des produits alimentaires, du ciment, de l’acier, de
l’huile, du bétail et des biens de consommation dominicains à des volumes qui
augmentent à mesure que sa propre production s’effondre. Les exportateurs
dominicains profitent de la crise haïtienne ; l’instabilité haïtienne est
devenue un marché prévisible.
Un Haïti stable et économiquement revitalisé serait un concurrent. Un
Haïti en crise est un consommateur captif.
La sécurité par la séparation, non par la coopération
La politique dominicaine repose de plus en plus sur la containment,
la mise à distance. Le mur frontalier, la surveillance renforcée, les
déportations massives et les postes militaires reflètent une stratégie visant à
se protéger de la crise haïtienne plutôt qu’à contribuer à sa résolution.
Du point de vue de Saint-Domingue, l’instabilité haïtienne n’est une
menace que lorsqu’elle traverse la frontière. Tant que l’armée dominicaine peut
contenir la violence, la migration et les flux illicites, la crise reste «
gérable ».
Un Haïti stable exigerait des investissements, des risques diplomatiques
et du capital politique. Un Haïti contenu ne demande qu’un mur.
La politique intérieure récompense les postures dures
Les dirigeants dominicains gagnent bien plus à adopter une ligne dure
envers Haïti qu’à promouvoir une coopération régionale. Les sentiments
anti-haïtiens — enracinés dans des siècles de tensions raciales, de mythologies
nationalistes et d’opportunisme politique — restent puissants dans la vie
politique dominicaine.
Soutenir la stabilisation d’Haïti impliquerait :
- défendre les migrants haïtiens,
- reconnaître
la complicité dominicaine dans les trafics transfrontaliers,
- investir
dans un voisin que beaucoup de Dominicains perçoivent avec méfiance.
Aucune de ces positions ne rapporte des voix. Les politiques
répressives, si.
La crise crée une ambiguïté stratégique utile
La fragmentation haïtienne profite à la République dominicaine de
plusieurs façons rarement reconnues publiquement :
- Main-d’œuvre
: les migrants haïtiens alimentent des secteurs
dominicains à bas salaires.
- Levier
commercial : la dépendance haïtienne donne à Santo Domingo
un avantage structurel.
- Narratif
sécuritaire : la crise haïtienne justifie l’expansion des
pouvoirs militaires.
- Positionnement
diplomatique : la RD se présente comme un partenaire stable
dans une région dominée par l’effondrement haïtien.
Dans les forums internationaux, la crise haïtienne permet à la RD
d’apparaître responsable, ordonnée, indispensable — un contraste qui renforce
son poids géopolitique.
Le contrôle des routes commerciales par les gangs profite davantage à la
RD qu’il ne lui nuit
La montée de groupes comme 400 Mawozo, qui influencent désormais
les corridors RN8 et RN3, n’a pas ralenti les exportations dominicaines. Au
contraire, elles ont augmenté [1]. Pour les exportateurs dominicains, les gangs haïtiens ne sont pas un
obstacle. Ils sont un coût opérationnel — assumé entièrement par les Haïtiens.
La RD ne perd rien lorsque les gangs extorquent les camionneurs
haïtiens, bloquent la circulation ou perturbent les marchés locaux. Les
marchandises continuent de passer. Les profits continuent de couler.
Un Haïti stable exigerait de la réciprocité
Si Haïti se stabilisait, il exigerait :
- des
termes commerciaux plus équitables,
- une
lutte réelle contre le trafic d’armes depuis la RD,
- une
responsabilité pour la corruption transfrontalière,
- et un
respect accru pour les migrants haïtiens.
Ce sont des obligations que les dirigeants dominicains ont longtemps
évitées.
L’instabilité maintient Haïti trop faible pour négocier.
La vérité difficile
La République dominicaine ne souhaite pas un effondrement total d’Haïti
— une implosion humanitaire submergerait la frontière. Mais elle ne souhaite
pas non plus un Haïti pleinement rétabli. L’équilibre actuel, aussi cruel
soit-il, sert les intérêts économiques, politiques et stratégiques dominicains.
La crise haïtienne est une tragédie pour les Haïtiens. Pour la
République dominicaine, c’est une gêne gérable — et, sous certains aspects, une
opportunité.
Tant que ce calcul ne change pas, Santo Domingo continuera de fortifier
sa frontière, d’augmenter ses exportations et d’observer la crise haïtienne à
distance, convaincu que l’instabilité de l’île est un fardeau qu’il peut
contenir plutôt qu’un problème qu’il doit contribuer à résoudre.
References
[1] Pamphile, Wolf. 400 Mawozo Gang and the $648
Million Trade Routes That Could Disrupt Haiti’s Elections. Haiti
Policy House, 2026. https://www.haitipolicyhouse.org/publications/400-election-trade
*Patrick Prézeau Stephenson is a Haitian
scientist, policy analyst, financial advisor and author specializing in
Caribbean security and development.
Contact Médias Patrick Prézeau Stephenson:
Éditeur manifeste1804@gmail.com
Men anpil chaj pa
lou. Mèsi pou pataje manifès la:
Kilès nouye : Manifeste L'Appel du Lambi - Unité et Action pour Haïti
Vizite paj akèy la: https://shorturl.at/cozFM
Li sou entènèt: https://shorturl.at/rBOTZ
Telechaje deniè vèsyon 2026 la: https://www.manifestelappeldulambi.com/

Commentaires
Enregistrer un commentaire